Monday, April 13, 2009

Easter Monday


Есүсийн дахин мэндэлсний баярыг дэлхийн Христос шашинтай бүхэл орон өргөн дэлгэр тэмдэглэж, урт удаан баярын амралтууд манай бөмбөрцөгийн нилээдгүй оронд болж бараг өндөрлөж байгаа энэ цаг мөчид энэ баяртай бага зэрэг холбоотой нэгэн заншилын талаар хүүрнэнгээ, хэдэн жилийн өмнө болсон хөгжөөнтэй ч гэмээр нэгэн түүхээ эргэн санамаар санагдлаа...

lany poniedzialek Dyngus Day, Smigus Dyngus зэрэг олон нэрээрээ алдаршсан энэ баярт гэмээр уламжлалт өдрийг Польшууд ихэд өргөн дэлгэр тэмдэглэнэ. Жил бүрийн Улаан өндөгний баярын дараах нэг дэх өдөр буюу даваа гарагт, амралтын өдөр энэ баярыг тэмдэглэдэг жамтай. Гэхдээ баяр гэж хэлэхэд бас жаахан учир дутагдалтай. Учир нь энэ өдөр зарим нэг хүний хувьд шоглоом болж хувьраад байдаг юм.

Бид Польш улсад ирээд хэдхэн л сар болж байлаа. Хаврын нэг сайхан дулаахан нартай өдөр долоон давхарт амьдардаг, төгсөх курсын Монгол оюутан ах, бидэнтэй хамт хэлний бэлтгэлд сурч байгаа эрэгтэй оюутаны хамтаар манай өрөөнд гэнэт дайран орж ирээд биднийг үг хэлэхийн завдалгүй усаар шүршиж гарлаа. Өрөөндөө бид хоёр хоёроор дөрвүүлээ амьдардаг байсан юм(гал тогоо, ариун цэврийн өрөөнөөс гадна унтлагын хоёр өрөөтэй байр байсан). Бид юу болоод өнгөрснийг мэдэх ч сөхөөгүй байтал, нөгөө хоёр чинь инээдээ барьж ядан байж ярьж байна. -Өнөөдөр чинь Лани Понежавик буюу усны баяр, усаар бие биенийгээ норгодог баяр шүү дээ... Бид хэд тэднээс өшөөгөө авахаар шийдэн хамаг л том гэсэн савнууддаа ус дүүргээд тэдний хаалгыг тогшлоо. Тэр хоёр тус тусдаа өөр өөр өрөөнд амьдардаг байсан ба хоёулаа тэр үед (Баярын амралт болж байсан болохоор:) ганцаараа байж таарсан юм. Бид хичнээн тэдэн дээр сайн санаа өвөрлөж ирсэн, ямарч ус энээ тэрээ байхгүй гэсэн боловчиг хашир чононууд:) мэдээж хаалгаа онгойлгож өгсөнгүй. Эцэст нь бид маш хорлонтой арга сэдэж олсон бөгөөд энэ нь хогийн тосгуураа ашиглан тэдний өрөөнүүдийн хаалганы доогуур ус хийх явдал байв. (Оюутны байр байсан болохоороо ч тэрүү, бүх өрөөнүүдийн хаалганы доор ямар ч гэсэн 1 см зай байдаг байсан). Ажиллагаагаа амжилттай дуусгахын тулд бид тэсэхгүй инээчихгээд байсан ч, нэг нь тосгуурыг 45 градус барьж нөгөөх нь дээрээс нь зугуухан ус хийсээр авч ирсэн хамаг л усаа дуусгасан юм. Бүх юм санснаар болсон болохоор бид ихэд сэтгэл хангалуун өрөөндөө буцаж ирнэ биз дээ,.. Маргааш өдөр нь тэд ярьж байна... Түмээ ах орон дээрээ хэвтэн телевиз үзэж байгаад юу ч юм бэ дээ нэг юм авахаар босоод... шалаар нь нэг тарсан усан дээр гишгэжээ. Хэн хийсэн нь ойлгомжтой болохоор уур нь нэг хүрэвч бас инээд нь хүрч байсан гэдэг.

Тэр цагаас хойш 2, 3 жилийн дараа Олон Улсын Оюутны Чуулга Уулзалт Варшав хотод зохиогдож би хоёр монгол найзтайгаа тэрхүү Чуулга уулзалтанд оролцож цагийг их л сайхан, бас хөгжилтэй өнгөрөөж байсан санагддаг юм. Гэтэл гайтай юм шиг өнөөх усны баяр гээч өдрөөр нь бид гэр гэрлүүгээ буцах болдог юм байна.. Өглөөнөөс хойш л бид гурав дүрсгүйтэж хүн болгоныг (мэдээж тэд нар нь бидний сайн андууд учир уурлахгүй:) усаар шүршиж баахан гүйв. Тэрний өмнөх өдрүүдэд нь Beautiful mind гээч агуу киног үзээд удаагүй байсан болохоор хүмүүсийн нэрийг хольж хутган, бас юмсын нэрийг сольж нэрлэж байлаа. Жишээ нь, нэг ширээнд хамт хоол идэж байгаа хэн нэгэн найздаа талх дамжууллаа гэхэд: - май, энэ өндгийг ав гэх,... Хоосон сандал дээр бидний хажууд хүн ирээд суух гэвэл: - Чи Давидыг таних билүү? гэх мэтээр асууна. Мэдээж араас нь бөөн хөхрөөн, инээдэм, наргиан залгана... Ёстой нөгөө уйлах хүүхдийн юу урд өдрөө яана билээ,. тийм л юм болоод байж л дээ тухайн үедээ,. Ирсэн зочид ч гэр гэрлүүгээ буцах болов.
Бид гурав байрлаж байсан газраасаа гараад явж байтал... Замын нөгөө талд хувин хувин ус барьсан дунд сургуулийн бололтой охид хөвгүүд зогсож байх нь тэр. Бид ч тэднийг, тэд ч биднийг харлаа. Тэд наашаа гүйж байна. Бид гурав буцаад зугтлаа. Нөгөө хоёр маань хаана байсныг бүү мэд, амь амиа бодоорой болсон цаг байсан болохоор би нэгэн байшингийн буланруу эргээд гүйлээ... Төд удалгүй хэсэг хүүхдүүд миний тал талд ирчихсэн хувин хувин ус надруу цацаж байх юм... Oh, MY GOD... Smigus Dyngus... Би гэж усан хулган. Цаад гудамжруу гарлаа. Хайрт найз маань зогсож байна. Бас л бөөн ус. Хамаг хувцаснаас нь ус урсана. Миний хувцаснаас ч бас ялгаагүй ус сул урсаж, би хаана л зогсоно тэнд бяцхан цөөрмүүд үүссээр байв. Бид хоёр бие биенийгээ хараад тэврэлдлээ, бас нулимс гарлаа... Хннн... Хүний нутагт ганцаардаж байгаагаа мэдлээ... :( ., Өнөө найз маань ярьж байна. Нөгөө нэг найз маань бас шалба норсон... Тэгээд тэр шууд гэрлүүгээ явчихсан гэнэ.
Энэ явдал бидний байрлаж байсан байрнаас галт тэрэгний буудал хүрэх замд болсон учир, Оюутны Чуулганд хамт оролцсон найз нар маань бид хоёр дээр ирлээ. Ихэнх нь Варшавынх биш байсан болохоор төв галт тэрэгний буудалруу явж байсан нь тэр ажээ. Монгол найз маань тэдэнтэй цааш явахаар болж, би гэдэг хүн надад өөрийн охин шигээ ханддаг байсан Польш эгчрүүгээ утасдаж намайг ирж аваачээ гэж гуйлаа. Тэднийхрүү явах замдаа машин дотор нойтон хувцасаа тайлж, түүний авчирсан хуурай хувцасыг өмсөнсөн...
Энэ чинь Польш шүү дээ,. Ийм уламжлалтайгаас хойш яая гэхэв:)

Тиймээ,. Польшууд жил болгоны Улаан өндөгний баярын дараах даваа гарагийг ингэж угтдаг уламжлалтай. Тиймээс,. Хэрвээ чи Польш явж байгаа бол яг энэ л өдөр аль болох гэртэй байхыг хичээгээрэй,.

Эрт дээр цагт Польш оронд Христийн шашин дэлгэрээгүй байсан үед хүмүүс цэвэр ариуныг бэлэгдэн, жил бүрийн хавар бие биенийгээ усаар норгодог байж. Норсон тэр хүн хавартай цуг шинээр төрдөг гэж тэд үздэг байж л дээ. Хэн их усаар цацуулна тэр хүн тухайн жилдээ хамгийн их аз хиймортой нь байх учиртай. Тийм болохоор айлууд, эцэг эхчүүд нөхөрт гараагүй охиноо усаар цацаж норгодог байж. Усаар цацуулсан охин тэр жилдээ нөхөрт гарч, хүүхэд гаргах нь тодорхой. Зарим хархүү сэтгэлтэй бүсгүйгээ албаар хөөн байж усаар норгодог байсан гэх. Үүнээс бүр өмнө. Нөхөрт гараагүй охидыг саваагаар цохидог байсан ч гэж ярьдаг юм. ( Мэдээж зодох биш л дээ),. Манайхаар бол барцдыг нь гаргаж, охиндоо сайн эр нөхөр, үр хүүхэд дуудаж байгаа нь тэр юм л даа. Христийн шашин дэлгэрээд ирэхийн цагт сүм хийдийнхэн харанхуй бүдүүлэг хүмүүсийн энэ мэт заншилыг өөрсдийн шашинтайгаа эвтэйхнээр зохицуулсан нь өнөөгийн Улаан өндөгний баярын дараах даваа гарагийн зан үйл болж байгаа юм. Христийн шашинд ч Бурханы хүүхдүүдийг усаар норгон (усан баталгаа гэж хэлдэг) ариусгаж, дахин шинээр төрүүлүүлдэг биз дээ. Ингээд л энэ нь өнөөдөр олон мянган польш залуучууд, хүүхдүүдийн хамгийн дуртай өдөр нь болж хадгалагдан үлдсэн байна.
Хуулиар бол даваа гарагийн өдрийн 12 цагаас хойш хэн ч олон нийтийн газар бие биеэнрүүгээ ус цацах хоройтой. Гэвч энэ хорио бол үнэндээ ямар ч хүчингүй нэгэн. Харин орой болохын цагт телевизийн сувгуудаар хэсэг залуус автобус, тралебусуудруу хувинтэй ус барин орж, тэнд сууж явсан зорчигчидрүү ус цацсан, өөр хэн нэгэн ямар нэгэн газар тэгэж, бас ингэж ус цацсан тухай мэдээнүүд л ар араасаа хөврөнө шүү дээ.

Бидний хувьд Польш хүмүүсийн энэ хачин заншилын золиос болсон тэр өдөр их л энгийн төгсгөлтэй байсан юм:),. Нэг найз маань өөрийнхөө сурдаг хотруугаа явж байх замдаа галт тэрэгний 00-ын өрөөнд нойтон хувцасаа сольсон бол Варшавт байдаг найз маань харин гэрлүүгээ харих замдаа салхи аваад ханиад хүрээд, халуурсныг эс тооцвол шүү дээ. Миний хувьд шинэхэн авсан элгэн ботинк маань л жаахан хайран байсан даа:(.

Oдоо эргээд бодоход тэр өдөр харин ч гоё дурсамж болж үлджээ. Учир нь бид одоо ч гэсэн уулзах бүрдээ энэ тухайгаа ярьж үхтэлээ инээлдсээр л байгаа.

Тэр заншил, мухар сүсэг энэ тэрийн тухайд гэвэл,.. Усаар цацуулсан охин эр нөхөрт гарч, үр хүүхэдтэй болдог гэсэн үг бас тийм ч оргүй зүйл биш юм шиг байгаа юм шүү. Тэр явдлаас хойш сар гаруйхны дараа өөр хотод амьдардаг найзаасаа "жирэмсэн болсон удахгүй найз залуутайгаа гэрлэхээр болсон" гэсэн мэдээг би хүлээн авсан юмдаг. Харин Варшавын найз бид хоёр одоог болтол чимээгүй л байна. Тэгэхээр тухайн үедээ л бага норсон болж таарлаа;)

Friday, March 20, 2009

Буурлаас үг сонс гэж үг бий...

Áóóðëààñ ¿ã ñîíñ ãýæ ¿ã áèé...

...Ñàð øèíýäýý ñàéõàí øèíýëëýý. Àæèëòàé àæèëòàé ãýñýýð áàéãààä áýò¿¿íèé ºäºð ë ààâàë ýýæèé õî¸ðòîî îõèí íü î÷ëîî. Õààíà ÷ áàéõ ñàéõàí, ãýðòýý áàéõ á¿ð ÷ ñàéõàí ãýæ Ïîëüøóóä ÿðèõ äóðòàé áàéäàã. Òèéì ýý,. ¯íýõýýð ÷ ãýðòýý ààâ ýýæäýý ýðõëýýä áàéæ áàéõ øèã æàðãàë õààíà áàéõñàí áèëýý.

...Öàãààí ñàðààð íýã öàäíà ãýäýã øèã õýäèé íýã õîòîä, õýäõýí áàéøèíãèéí öààíà íààíà àìüäàðäàã÷ öàãààí ñàðààð ë õàìààòàí ñàäàíãóóä íýã äîðîî öóãëàð÷, áè ãýäýã õ¿í ¿åýë ýã÷ àõ íàðûí õ¿¿õä¿¿äèéí òîì áîëñíûã ãàéõàæ áàñõ¿¿ ººðèéíõºº õºãøðººä áàéãààã óõààðàõ õýðýãòýé áîëíî. Ààâ ìààíü æèë èðýõ òóñàì ë àõìàä íàñòàí áîëæ, òýð õýðýýð ë ìàíàé ãýðèéíõíèé àéë õýñýõ íü áàãàñàæ õàðèí ààâ ýýæ õî¸ðòîé ìèíü çîëãîõ ãýæ èðýõ àõ ä¿¿ íàðûí õºë ìàíàéõààñ òàñðàõã¿é. Áàãà áàéõäàà ààâûãàà áè äóó öººíòýé õ¿í ãýæ áîääîã áàéëàà. Ìàãàäã¿é ààâ ìèíü áàë÷èð íàäòàé þóãàà ÷ ÿðèõ áàéñàí þì áèëýý äýý. Ãýðòýý áàéõäàà íîì, ñîíèí óíøèæ ë ñóóäàãñàí. Õàðèí îäîî õîë áàéäàã îõèíîî ñàíàäàã áîëîõîîðîî ÷ òýð ¿¿, íàìàéã î÷èõ áîëãîíä ààâ ìèíü õóó÷ äýëãýæ ñîíèí ñîäîí ÿðèà íàäòàé èõ ºðí¿¿ëýõ äóðòàé. Á¿ð íàìàéã õààøàà ë îðíî àðààñ äàãàí áàéæ ÿðüäàãñàí. Ñàð øèíèéí ºäð¿¿äýä ÷ ìàíàéõààð èðñýí çî÷èí á¿ðòýé ààâ ìèíü ñàéõàí ÿðèà äýëãýíý. Òýð ÿðèàã íü ÷àãíàæ ñóóõ áè èõ äóðòàé. Ýíý æèëèéí öàãààí ñàðààð áè ààâûí ààâ, ìèíèé áóóðàé ààâûí òóõàé ò¿¿õèéã ààâààñàà ñîíñëîî. Íàäàä áîë ¿íýõýýð ñîíèí, áàñ áàõàðõàì ñàéõàí òýðõ¿¿ ò¿¿õèéã ñîíñîæ ñóóõäàà áè ¿¿íèéã öààñàí äýýð áóóëãàõ õýðýãòýé þì áàéíà. ßäàæ ë ìèíèé ¿ð õ¿¿õýä ýýæèéíõýý òàëûí ºâºã äýýäñèéíõýý òóóëæ ºíãºð¿¿ëñýí àìüäðàëûã ìýääýã, ò¿¿ãýýð íü áàõàðõàäàã áàéã ãýæ áè áîäîæ ñóóëàà.

... Ìàíàéõàí óäìààðàà õèë÷èä ãýæ ààâ ìèíü ÿðèõ èõ äóðòàé. Ìèíèé ºâºº õî¸ð äàéíä îðîëöîæ ÿâñàí õèë÷èí õ¿í. Äàéí ÷ äóóñàæ, ºâºº ìèíü Ýðäýíý çàñãèéí óíàãàà äóóëàí, õýäýí àðâàí òýìýýãýý õºñºãëºí æèí òýýæ áàéãààä, ÷àäàë íü àðàé áàðàãäààä èðýõèéí öàãò íóòàãòàà õîíèî õàðèóëñààð íàñûã èëýýñýí äýý õººðõèé. Íàìàéã 7 íàñòàé áàë÷èð áàéõàä ìèíü òýíãýðèéí îðîíä î÷ñîí áîëîõîîð áè ºâººòýéãýý õàìò áàéñíàà áàãà ñàíàäàã. Ààâûí àæèë äýýð ýì÷èëãýý õèéëãýäýã áàéõàä íü áè íýã óäàà ºâººòýéãýý øàòàí äýýð òààðàëäëàà. ªâºº ìèíü- ìèíèé ºðºº äýýð áàéäàã. ×è þó õèéæ áàéãààí?... ãýýä ë àñóóæ áàéñàí ñàíàãääàã þì. Áè ìýäýýæ áóóðàé ààâòàéãàà òýð á¿ð õàìò áàéãààä áàéäàãã¿é áîëîõîîðîî áýø¿¿ðõýíã¿é àñóóëòàíä íü õàðèóëæ áàéñàí áàéõ. Äàðàà íü áè ààâûíõàà ºðººíä îðæ èðýýä –Áóóðàé ààâòàé áè ñàÿ õóó÷ëààä ãýëýý. Ààâ ìèíü ÷ îäîîã áîäîõîä çàëóó áàéñàí áîëîõîîð òýð¿¿ –Òà õî¸ðûí õóó÷èëíà ÷ ãýæ äýý ãýýä èíýýìñýãëýæ áèëýý.

...Ààâ ìààíü çàëóó ñàéõàí ÿâñàí ¿åèéíõýý ò¿¿õèéã íàäàä áàñ èõ ÿðèõ äóðòàé. Áè ÷ ìýäýýæ ààâûíõàà àìðóó îðîõ øàõàì ñóóíà. Ààâ ýýæ õî¸ðûí ìààíü Ñ¿õáààòàð àéìãèéí Îíãîí ñóìàíä àëáà õààæ áàéñàí ñàéõàí ò¿¿õ áèé. Ìèíèé ñóðàã îãò áàéõã¿é áàéñàí ¿å ë äýý. Ààâûíõàà îôèöåð õóâöàñòàé ñàéõàí çóðãóóäûã õàðàõ áè èõ äóðòàé. Ìèíèé ààâ ñàéõàí çàëóó ÿâñàí. Ãýòýë ñàÿõàíû íýãýí ºäºð ààâ ìààíü àíãèéíõàà íýãýí õ¿¿õýäòýé òààðàëäæýý. Îþóòàí öàãèéí àíä íàéç íü: - Õ¿í õºãøèðºõ ÷ ìóóõàé þì àà,. Áè áàñ ÷àì øèã èéì ìóóõàé áîëñîí áàéíà óó? Ãýæ àñóóñàí ãýñýí.õýõý,.

...Ãàëçóó áàðûí àìðóó ãàðàà õèéõýýñ ÷ áóöàõã¿é ÿâñàí íàñàà ãýæ...

...70í õýäýí îí ë þì øèã áàéãàà þì. Íýã ºäºð ýýæ ààâ õî¸ð ìààíü öýðãèéí àíãèéí ìàøèíòàé õàæóó çàñòàâààñàà áóöàæ ÿâààä øºíº òººð÷, Õÿòàäûí õèëð¿¿ äàâæ áàéñàí ãýäýã. Òýãæ ÿâòàë ìàøèíûõ íü íýã þì ýâäýð÷ ãýíý. Àçààð íºãººõ íü òèéì ÷ íîöòîé þì áèø áàéñàí áîëîõîîð õóðäõàí çàñàæ, öààø õºäëºæýý. Òóõàéí ¿åäýý êàáèíûõàà ãýðëèéã àñààëã¿é ÿíçëàæ áàéñàí ãýñýí. ¯ã¿é áîë õóæàà öýðã¿¿ä îðîîä èðýõ áàéñàí ãýæ ÿðüäàã þì. Òýð ¿åä îëîí õèë÷èä òººðººä ÷ þìóó ÿìàð íýãýí áàéäëààð õÿòàäûí òàëä îëçëîãääîã áàéæ. Ìîíãîë Õÿòàä õî¸ð óëñûí õàðèëöàà ìàø ìóó áàéñàí öàã,. Õÿòàäóóä îëçíû õèë÷äèéã áóöààäàãã¿é áàéñàí ãýõ. Õààÿà íýã ººðñäèéí õ¿íýýðýé îëçíû öýðã¿¿äèéã ñîëèäîã áàéæýý. Òýãýýä ÷ òýð ¿åèéí Ìîíãîë õèë÷äèéí äóíä Õÿòàäóóä îëçíû Ìîíãîë õ¿íèéã æèãí¿¿ð äýýð æèãíýæ àëäàã ãýñýí ÿðèà èõýä äýëãýðñýí áàéëàà. Á¿ð õýäýí ºäðººð öýðã¿¿ä íóóâ÷èíä, áàéëäàõàä áýëýí, òóøààë õ¿ëýýãýýä ë õîíîæ áàéñàí òóõàé ýýæ ìààíü áàñ ÿðüäàã þì. Õÿòàäóóä äýýðýýñ íü îíãîöîîð óõóóëàõ õóóäàñ òàðààäàã, ò¿¿íèéã íü Ìîíãîë õèë÷èä íóòãèéí àðäóóäàä óíøóóëàõã¿éí òóëä ò¿¿æ àâäàã áàéñàí ¿å. Òèéìäýý ÷ ýýæ ìèíü òººð÷ ÿâæ áàéõäàà -èíãýýä ë áàðèãääàã áàéæ ãýæ áîäîæ áàéñàí ãýäýã. – òýãñýí áîë áèä õî¸ðûã ñàëãààä,.. ñ¿¿ëä íü áèä õî¸ð Ìîíãîëäîî îðæ èðýõ ÷ áàéñàí þì áèë¿¿, ¿ã¿é ÷ áàéñàí þì áèë¿¿.. ãýæ ýýæ ìèíü äóðñäàãñàí . Æîëîîíû àðä ýýæ, 20 äºíãºæ õ¿ðñýí æààõàí îõèí. Ààâ àðàé ë íàñààð àõìàä áàéñàí áàéæ òààðàà,. Áàãà àíãèä áàéõàä áèë¿¿ äýý Àëòàí ãàäàñ îäíû òóõàé ø¿ëýã öýýæëýæ áàéñíàà áè òîä ñàíàæ áàéíà. Òýð ø¿ëýã òººðñºí õ¿íä àëòàí ãàäàñ îä ç¿ã ÷èã íü áîëäîã áîë, Ìîíãîë÷óóä áèäíèé çîâîõäîî ò¿øèõ àíäóóä ìààíü áàñ õîéä ç¿ãò áàéäàã òóõàé ºã¿¿ëñýí áàéäàã,. ßã ë òýð ø¿ëãýí äýýð ãàðäàã øèã,. Ààâ ýýæ õî¸ð ìààíü Äîëîîí áóðõàí, Àëòàí ãàäàñ îääîîð áàðèìæààëàí Ìîíãîëûíõîî õèëð¿¿ áóöààä îðîîä èðæ. Òýãæ áàéòàë ÷ Ìîíãîë öýðã¿¿ä -á¿¿ õºäºë õýìýýí áóó øàãàéí òóøààæ, ýýæ ìààíü ººðñäèéí õ¿ì¿¿ñýý õàðààä ìàøèíààñàà óéëñààð áóóæ èðñýí ãýäýã þì.

... Áàñ íýã óäàà ààâ ýýæòýé õàìò çýýð àãíàõààð ÿâæýý. Ààâ àí÷èí, ýýæ æîëîî÷. ßâñààð çîðüñîí ãàçàðòàà ÷ òýä õ¿ð÷ ãýíý. Ààâ ìàøèíû õààëãàà îíãîéëãîí áóóãàà øàãàéõ ãýæ áàéãààä ÿâæ áàéñàí ìàøèíààñ óí÷èõàæ. Ìýäýýæ õóðäòàé ÿâñàí òýðýã òèéì àìàðõàí çîãñîíî ãýæ þó áàéõ âý,. Òýð õî¸ðûí óíàæ ÿâñàí ìàøèíû äóãóé ààâûí ìºðºí äýýã¿¿ ãàðààä ºíãºðñºí ÷, ààâ ÿàãàà÷ ¿ã¿é æààõàí àé÷èõñàí áîñîîä èðñýí ãýäýã þì. Çàëóó íàñíû ë àç áàéõäàà...

... Ãîâèéí õàëóóí íàðàíä õî¸ð öýðýã õóäàã ìàíàíà. Òýäíèéã Íàðàíöàöðàëò, Ãàíáààòàð ãýõ. Òýäýíä õàíü áîëîõ íýã õîíü, áàñ íýã íîõîé áàéõ áºãººä òýð äºðºâ äýýð àìüòàí õ¿í èðíý ãýæ áàðàã ë ¿ã¿é. Õààÿàõàí óñ àâàõààð ãàíö õî¸ð öýðýã óñíû ìàøèíòàé òýäýí äýýð î÷íî. ªíºº õî¸ð öýðýã ìààíü çàëóó õ¿ì¿¿ñ ë áîëñîí õîéíî èðñýí öýðã¿¿äòýé íîöîëäîæ, áàðèëäàõ èõ äóðòàé àâ÷ òýäíèé òýæýýñýí ¿íýí÷ àíäóóä áîëîõ õîíü, íîõîé õî¸ð ýçäýý òîãëîæ áàéíà ãýæ ÿàõàí ìýäýõ áèëýý. Ýçýä ýý ºìººðºí õîíü íü äîîðîî òýâõöýæ, íîõîé òýäíèéã òîéðîí õóöäàã áàéñàí ãýäýã. Ãîâèéí ãàíö õóäàã, õàðóóë õî¸ð öýðýã, ¿íýí÷ õàëòàð íîõîé, õóíäàí öàãààí õîíèíû õóó÷èð÷ øàðëàñàí çóðàã ìàíàéä áèé.
Õ¿¿õýä áàéõààñàà ë áè òýäíèé çóðãèéã õàðæ, õºãæèëòýé áàñ ñàéõàí äóðñàìæóóäûã íü ñîíñож өссөн дөө.

Sunday, January 11, 2009

Why married men flirt?

by married Jake
I’m married. I love my wife. We’re having a baby. And still I flirt. A little. Nothing over the line. But what is the line? Safarigirl asked that question in a comment.

Let me summarize: Reader Safarigirl works at a company (no doubt one with zebras, elephants, maybe a rabid hyena), and a certain attractive guy also works at the same company. In fact, I think he might actually be the rabid hyena. Anyway, Safarigirl and Hyena flirt pretty heavily. They have the kind of heady sexual tension you might find on the savanna. Then she finds out he has a girlfriend. That he lives with. Then he gets married to this girlfriend. Safarigirl cuts it off, but still he pursues. (Because he’s, you know, a rabid hyena.) And now she’s all like Why does he keep pursuing me when he’s married and he’s a nice guy who doesn’t just seem to be looking for sex?

Let me tell you something first. There are two kinds of married guys: married guys who flirt and married guys who don’t. Married guys who never flirt are a freaking mystery to me. They’re like monks or something. They’re wired differently from me. I respect them tremendously, but I do not envy them. On the other hand, guys who are died-in-the-wool flirts will always flirt, even when they’re married. That doesn’t necessarily mean they’re going to act on that flirtation. It just means they like it. And if they’ve sworn off flirting, it means they’re subverting their flirt impulse. And they’re miserable.

I’m a flirt. I have always been a flirt. Maybe if I had more self-esteem or something I wouldn’t need to do it, but the fact is I love it. Nothing racy. No physical contact. I just like having flirty conversations—playful ones, not overtly sexual or anything. My wife knows about it, and at first she really hated it. But now she just knows it’s who I am. And she remembered that’s why she liked me in the first place and that I will never change, and that she’s the person I like flirting with the most and am committed to entirely. She trusts me that I won’t go over the line, and I trust me that I won’t go over the line. I’ve been with her on-and-off for something like four years, and I’ve never gone over the line.

However, Safarigirl brings up a different point: This guy has gone over the line, and she wants to know what it means.

Here’s the thing, Safarigirl: He’ll keep flirting with you. You’ll keep flirting with him. It’ll be fun. You’ll both enjoy it. It’ll be excruciating. It’ll be like foreplay before sex. You’ll have periods where you’re flirting more seriously, and then one of you will pull away. And then you’ll orbit each other for a while. And inevitably it’ll happen again — unless you start dating someone you fall in love with, or his wife finds out, or he starts flirting with someone else instead.

The thing you have to realize is that you’re in it for different reasons. You’re in it because you’re a little in love with him, and the only satisfactory resolution there for you is to be with him FOR REALZ. He’s in it because he wants to keep the single part of himself alive. Marrying you would be just as much a problem for him as marrying his wife seems to be.

He can’t let you go because letting go of you is letting go of something very symbolic to him. It’s letting go of the butterfly feeling. Letting go of the thrill of having a new person be attracted to you. Letting go of a huge part of the male brain that develops from the time we go through puberty until we tie the knot: the pursuer. But if you are actually in love with him, and not just in it for the flirt (or even the possibility of a roll in the hay), you have to shut it down. Get back in the Safari Jeep, and drive away from the Hyena.

And dude, here’s one fact you very symbolically skipped over: You might not have known he had a girlfriend when you fell in love with him. But I bet he knew! That’s all you need to know.
What do you guys think is crossing the line for a married guy?

Saturday, December 27, 2008

all you need is love


Äîòíû íýã íàéç ìààíü ººðèéíõºº õàéðûã îëñîí ãýæ íàäàä õýëëýý. Åðòºíö ò¿¿íèé í¿äýýð ÿâ ÿãààí ºí㺺ð õàðàãäàæ áàéãàà ãýíý. Áè ÷ íàéçûíõàà ºìíººñ èõ áàÿðòàé áàéãàà. Àðãà ÷ ¿ã¿é ø¿¿ äýý. ͺ㺺 øóóðãà ñºðñºí öýöýã ãýäýã øèã. Íàéç ìèíü ýíý õàéðàà èõ óäààí õ¿ëýýæ, îëîí ñààä áýðõøýýëèéã äàâàí áàéæ îëñîí...

Íýãýí ñýòã¿¿ë äýýð “Ýìýãòýé õ¿í ãàíö øºíèéí äàðàà õàìò õîíîñîí çàëóóòàéãàà èðýýä¿éãýý çîõèîí ñýòãýëäýý óðãóóëàí áîääîã...” ãýñýí íèéòëýë áàéõûã óíøèæ áàéñíàà ñàíàæ áàéíà. Èíýýäòýé þì øèã ÷ ¿íýõýýð òèéì ãýäãèéã ìàíàé õýäýí íàéçóóä áàòëààä áàéãàà. Ìýäýýæ ýíý íü ýìýãòýé õ¿íèé ººðèéíõ íü ñýòãýõ¿éí îíöëîãîîñ øàëòãààëàõ áàéõ ë äàà. ªíºº íàéç ìààíü ÷ áàñ ò¿¿í øèã õóðèìûíõàà äààøèíçûã ÿìàð áàéõûã àëü õýäèéí òîâëî÷èõñîí áàéãààãàà íàäàä õýëæ àìæñàí. Õýò ðîìàíòèê ÷, áàñ èõ ãî¸ þì àà,. Õààÿà èíãýæ äóðëàëûí ÿãààí, ç¿ðõýí õýëáýðòýé í¿äíèé øèëýýð åðòºíöèéã õàðàõ ÷ áàñ ãî¸ ø¿¿ ãýæ áè áîäëîî,.

Ãýòýë ýìýãòýé õ¿íèé òýð ñàéõàí ñýòãýëèéã ýð÷¿¿ä ìýäýõã¿é, áàñ ìýäñýí ÷ òîîõã¿é áàéõ íü íàäàä õààÿà èõ ë õàðàìñìààð ñàíàãääàã. Ãýõäýý îéëãîîðîé,. Ýð÷¿¿äèéãýý áàñ áè ìóóëààä áàéìààðã¿é áàéíà. ¯íýõýýð áàñ òèéì ààð ñààð þì áîäîæ ÿâàõ çàâ òýäýíä ìààíü òýð á¿ð ãàðààä áàéäàãã¿é ø¿¿ äýý;)

Øèíý æèë áîëîõ ãýæ áàéãàà áîëîîä ÷ òýð ¿¿,. Ýíä òýíäã¿é ë öàñ, õàéð äóðëàëûí òóõàé äóó öàíãèíàæ,. Õîðâîî åðòºíö ÷èíü òýð ÷èãýýðýý ë èõ ðîìàíòèê áîë÷èõñîí þì øèã áàéíà.

Õàðààä áàéõàä áàñ. ªíººãèéí çàëóó÷óóä ìààíü èõ ë õ¿íèé ìºñã¿é áîëñîí þì øèã ýý. Çàðèì òîõèîëäîëä íºãºº ñàéõàí ýð õ¿íèé íî¸í íóðóó ìóðóó áîë á¿ð ñóðàã ÷ ¿ã¿é áîëîîä áàéãàà ñóðàãòàé. Ãýòýë ººð õýí íýãýí çàëóó áàñ îäîîãèéí á¿ñã¿é÷¿¿äèéí ºí㺠ìºí㺠ãýñýí ñýòãýëèéã ÿàíà ãýæ ÿðüæ áàéõûã áè ñîíñîæ áàéñíàà ñàíàæ áàéíà. Òýãýýä áàñ á¿ñã¿é÷¿¿äèéí ìààíü ñýòãýëä íèéöýõ çàëóó áàéõã¿é, ýð÷¿¿äýä ìààíü õàíü áîëîõ á¿ñã¿é áàéõã¿é áàéíà ãýõ þì. Òýãýõýýð ÿàëòàé ÷ áèëýý.
Ýñâýë øèíýõýí òàíèëóóä ìààíü áèå áèåäýý æààõàí ÷ ãýñýí áîëîìæ ºãºõ õýðýãòýé þì øèã ýý.
-Äóòàãäàëã¿é õ¿í ãýæ õààíà ÷ áàéõã¿é íü îéëãîìæòîé. Ýõýíäýý ìýäýýæ áèå áèåýý îéëãîõîä õ¿íäðýëòýé áàéõ áîëíî. Ãýâ÷ öàã õóãàöàà ºíãºðºõ òóñàì õî¸ð õ¿í áèåñýý îéëãîæ, ìýäðýí, áàñ òýãýýä áèå áèåã¿éãýýðýý áàéæ ÷àäàõã¿é ãýäãýý óõààðäàã þì ãýæ õýí íýãýí íàéç ìààíü õýëýýä áàéãàà. Òýãýõýýð æààõàí òýâ÷ýýð áàéõàä á¿õ þì áîëîõ ÷ þì øèã,.
Òýãýæ áàéòàë,. Ǻâ ãàçàð, çºâ öàã, çºâ õ¿í... ãýæ ¿íýõýýð áàéäàã ãýõ þì. Òýãýõýýð åð íü ÿàðààä áàéõ õýðýã þó áàéíà?

Thursday, December 25, 2008

Merry X-mas and Happy New Year to everyone;)



Merry X-mas and Happy New Year to everyone;)


Shine on udahgui garlaa,.

Hun bur shine onii bosgon deer,. Ongorson ond hiij buteesnee bodon, shine onoo ternees iluu erch huchtei, shine saihan tolovlogooteigeer ugtdag jamtai,.

Minii huvid bol...
Ongorson on maani olon saihn uil yavdlaar duuren on bailaa,. Bas ih aylaliin jil baisan gj helj bolno,. mash olon saihn gazruudad ochij uzsen,. ter gazaruudaar ene nasandaa zaaval ahin aylana gj bodood bgaa:),. Olon shine humuustei taniltssan,. amidral maani saihn bnoo:)

Mon bi blog.toi bolj,. ooriin sanaa bodloo blogooroo damjuulan naiz nohoddoo hurgeh bolson,. Naizuud maani ch nadad ih uram ogch baisan, bi ih bayrtai bgaa,. Tiim bolohoor,. minii chadan yadan bichsen buhniig mn ooriin tsag zavaa gargan unshij baidag naiz nohoddoo, nadad uram bas surgamj hairladag ta nartaa bayrlalaa gj helmeer bn,.


Mistakes are painful when they happen. But year's later collection of mistakes is called experience, which leads to success.



Tsagiin zuu chag chag dugaran urgashlsaar,.. Bidnii amidraliin negen shine huudas neegdeh gj bn... Ireh on ta bidend erch huch, amjilt buteel, az odiig avchirah boltugai:)


Wish you all the best in NEW 2009 YEAR:)

Friday, November 21, 2008

Үргэлжлэл бий...


Өнөөдөр сонины саяхны нэг дугаар дээр гарсан Эх Нялхасын Эрдэм Шинжилгээний Төвийн тухай нилээн шуугаан тарисан нийтлэлээс хойш гэнэт юу болов гэмээр манай улсын эрүүл мэндийн салбарынханыг тойрсон нийтлэл, нэвтрүүлэг, санал сэтгэгдэл олноор гарч нийгэм даяараа л шуугаж байх шиг байна. Дээрх нийтлэлийг хэд хоногийн өмнө хэрэгт дурлан байж уншлаа. Миний хувьд бичлэг нь их таалагдсан. Чухамдаа сэтгүүлч хүн нийгэмд болж бүтэхгүй байгаа юмны тухай зоригтой дугарч, нийгмийг сэрээж байх үүрэгтэй гэж би боддог. Өнөө цагт манайд түгээмэл болсон эл асуудлын талаар бичсэн сэтгүүлч Ш.Даваадоржид баяр хүргэж, талархалаа илэрхийлэе. Мэдээж салбарын сайдаасаа авахуулаад холбогдох дарга нар нь энэ асуудлын талаар тодорхой арга хэмжээ авах байлгүй дээ.

Үнэхээр өнөөдөр манай зарим нэг эмнэлэгүүдэд (тэр дундаа төрөх эмнэлэгүүдэд) мөнгөгүй л бол эмчдээ бүрэн дүүрэн итгэхэд хүндрэлтэй болсон нь нэгэнт нууц биш болжээ. Зах зээлийн энэ ороо бусгай цагт мөнгө гээч эд, өмссөн халаад шигээ ариун байх ёстой тэдгээр эмч нарын маань өвчтөндөө хандах сэтгэлд толбо үүсгээд байгаа нь их харамсалтай ч манай эмч нар бүгдээрээ тийм ёс суртахууны доголдолд орчихсон гэдэгтэй би огтхон ч санал нийлэхгүй.Учир нь миний бие бээр эмч хүнд гүн хүндэтгэлтэй ханддаг нэгэн. Яагаад гэвэл харинч манай монгол эмч нар хүнд нөхцөлд бусдын эрүүл энхийн төлөө, өдөр шөнөгүй, нойр хоолоо хасан байж ажилладаг гэдгийг би мэднэ...

Өнөөдөр эмч нар маань хүнд хэлэхээс ч ичмээр цалин авч түүгээрээ ар гэрээ болгож, маш их ачаалал, стрессэн дунд ажиллаж байна. Яахав төрөөс эрүүл мэндийнхээ салбарт чадлаараа л туслаж байх шиг байгаа юм л даа. Тоног төхөөрөмжийн шинэчлэл хийгдэж л байгаа юм байна лээ. Гэхдээ л бүрэн гүйцэд өнөөх нь шинчлэгдэж өгөхгүй л байна. Арга ч үгүй байх л даа. Зөвхөн эрүүл мэндийн салбарт өнөөдөр шинэчлэл шаардагдаад байгаа юм биш. Нийтийн тээврээс авахуулаад, бидний амар тайван байдлын төлөө халуунд халж, хүйтэнд хөрөн манаанд гарч байдаг цагдаа нарын маань амьдралч өнөөдөр хэцүү л байна. Энэ мэтээр хэцүү болгоныг дурдиад байвал дуусахгүй нь ойлгомжтой.

Хамгийн гол нь бид энэ төр болохгүй байна гэж улс төржихөөсөө өмнө яавал энэ асуудлуудыг шийдэж болох талаар өөрийн мэргэн ухаанаа уралдуулж, зөвхөн өөрийнхөө тусын тулд биш бусдын сайн сайхны төлөө, цаашлаад улс эх орныхоо хөгжил цэцэглэлтийн төлөө юм хийх цаг нэгэнт болжээ. Залуусаа...

Tuesday, November 4, 2008

Хаанахын ёс вэ?


Саяхны нэгэн өдөр манай ажлын газраас зохион байгуулсан нэгэн арга хэмжээний дараа бидний урилгаар ирсэн гадны хоёр зочноос ярилцлага авах гээд нэгэн сэтгүүлийн сурвалжлагч ирэв. Уг нь хоёр зочноос маань ярилцлага авах зөвшөөрлийг нэгэн эеэлдэг эмэгтэй утасны цаанаас авч байсан бол сурвалжлагч нь гэж харин нилээд ширүүн дориун хүн байж таарлаа. Намайг ирэхэд тэрбээр нилээд ширүүн гэгч нь надаас- чи орчуулагч нь уу? гэж байна. Би ч -тийм ээ,. л гэлээ. Ярилцлагийн өмнө зураг авна гэж урьд нь ярьж тохирсон байсан учир нөгөө хоёр хүний зургийг авах болж түүнтэй хамт ирсэн зурагчин залуу зураг дарна. Энэ хооронд өнөөх сэтгүүлчийн дээрэнгүй зан арилаагүй л байлаа. Энд нэг зүйлийг тодрүүлахад бидний анх уулзсан өрөөнд биднээс гадна бас манай дарга, бас бус хүмүүс байсан л даа. За тэгээд ярилцлага дор хаяж 30 минут үргэлжлэнэ гэнэ. Тийм болохоор тухтай өрөөнд суух ёстой гэнэ. Дээр дурдисанчлан уг үйл явдал манай байгууллагаас зохион байгуулсан арга хэмжээний дараа болсон бөгөөд эл арга хэмжээ нь гадны байгууллагийн зааланд болсон билээ. Түүний хүсэлт бөгөөд шаардлагын дагуу өөр өрөөнд ярилцлага өгөхөөр болов. Дарга маань асуулаа. -30 минут чинь их удаан үргэлжлэнэ ш дээ. Танд дуу хураагч диктафон байгаа юу? гэж. Гэтэл өнөөх сэтгүүлч маань тийм сонин юмыг ашигладаг жижиг гар биш гэнэ. -Тэгвэл танд бэлдсэн асуулт байна уу? Бас л - Байхгүй гэж сэтгүүлч ах хариуллаа. Ингээд ярилцлага ч эхлэв. Гэвч,. Асуух гээд байгаа юмыг нь сонсоод байхад ер нь мань хүн манай зочны намтрыг тийм ч сайн мэдэхгүй бололтой. Мэдээж мэдэх албагүй. Гэхдээ л өмнө нь бид хоёр зочныхоо талаарх мэдээллийг чамалхааргүй л тараасан юмсан. Ямар хүнээс ярилцлага авах гэж байгаагаа болон юун тухай асуухаа өмнө бэлдэх зав түүнд байгаагүй л юм байлгүй дээ, бодвол. За тэр яахав гэтэл асууж байна. -Хэзээ анх хөгжим тоглож эхлэв?,. -Анхны тоглолт?,.-Олон оронд тоглосон байна. Хаанаас танд ийм санаа төрөв?,. гэж байснаа гэнэт -Даяарчлалын талаар асууж байна. Гэхдээ хэлсэн үгийг маань бараг тэмдэглэсэнгүй. Бараг гэдэг маань эхний хоёр гурван хариултыг тэмдэглэж байснаа гэнэт тэмдэглэлийн дэвтэрээ далд хийгээд асууж гарлаа. Тэмдэглэх цаасаа цүнхэндээ хийсэн хүн одоо бол миний орчуулахыг л чагнан толгой дохиж байв. Тэгээд л дээшээ харах юм. Юу асуух гэж байгаагаа бодов бололтой. Ярилцлагийн дундуур манай дарга эхнэрийн хамтаар бидний хажуугаас орон нэмэр болох өгүүлбэр хэлж өгч байлаа. Өнөөх сэтгүүлч ах байдгаар нь алцайгаад суучихсан л дээшээ харан асуултаа бодсон хэвээр л... Тэрээр авцалдаагүй баахан юм ярьж байснаа тэс өөр асуулт тавих аж. Тэгж байтал яагаад ч билээ манай даргыг юу хийдэг хүн болохыг нь сэтгүүлч ах мэдэж авах завшаан тохиолдов оо. Бас надаас -чи хааяа орчуулга хийдэг юм уу? гэж байна. Би өөрийгөө хаана ажилдгаа танилцууллаа. Харин энэ ярианы дараа өнөөх ширүүн сэтгүүлч ах гуайгийн манай даргатай болоод надтай харилцах харицаа шал өөр болсон гээч. Намайг ч сүүлдээ миний дүү л гээд байна лээ.хэхэ. За энэ ч яахав. Ийнхүү хэсэг хугацааны дараа бидний ярилцлага өндөрлөлөө. Бид бүхэн босоод бараг гарах гэж байтал өнөөх сэтгүүлч ах асууж байна.-өө тийм,. Миний дүү асуугаад өгөөч. Энэ хоёрын хувьд хайр гэж юу вэ? Ийнхүү бидний ажил дуусаж салцгаалаа. Өрөөнөөс гарах үедээ мөн асууж байна. -"та нар хаашаа явах вэ?" гэж,. Би энэ асуултыг харин ойлгоогүй ч "-гэр гэрлүүгээ "гэж хариулав. Ийнхүү гар гараа барилцаад бид салан одлоо.
Харин манайхан "Юу ч тэмдэглэж авсангүй. Сэтгүүл дээр тэгээд юу гарах юм бол?" гэж гайхаж үлдсэн юмдаг.
Миний хувьд гэвэл ямар гээч хүнд нь орчуулга хийснээ сайн ойлголгүй л үлдсэн. Нөгөө билиг танхай яруу найрагч гэдэг шиг, билиг танхай сэтгүүлч, сэтгүүл зүйн ухааны хүн гэхээрээ ийм байдаг юм болов уу? Бүү мэд. Би ямар мэдэх биш. Гэхдээ л тийм айхтар мундаг авьяастан нь байлаа ч гэсэн бусадтай эелдэг харицаж яагаад болдоггүй юм бол?!
Өнөөх манайхны магтаад байдаг Монгол эр хүний зан гээч нь энэ юм уу?! Хэнб гуайд ч бууж өгөх дургүй, хар ярианд хэрэглэдэг шиг "пээдгэр" зан гээч хаанахын ёсон бэ, хүмүүсээ?
Энүүхэндээ л гэж хэлэхэд олны танил хүмүүс -намайг ингэж яриагүй байхад тэр сонин тэгээд бичсэн байна лээ. гэж сүүлд нь янз бүрийн телевиз энэ тэрээр тайлбарлаад яриад байдгийн учрыг би бараг олсон шүү. Харах тэмдэглэл энэ тэргүй хүн чинь, очоод өөрийнхөө хүссэнээр л бичнэ биздээ. Тэгэхээр арга ч үгүй юм бишүү,. Гэхдээ харжил байя. Дараа долоон хоногт сэтгүүл нь гарах юм гэсэн шүү.